DuWoBo, het transitienetwerk Duurzaam Wonen en Bouwen in Vlaanderen, werd in 2004 opgericht in opdracht van de Vlaamse overheid om de principes van duurzame ontwikkeling door te trekken naar wonen en bouwen.

67_expanded_gallery3.jpg

Introductie

DuwoBo is het transitienetwerk Duurzaam Wonen en Bouwen in Vlaanderen. Dit netwerk werd in 2004 opgericht in opdracht van de Vlaamse overheid om de principes van duurzame ontwikkeling door te trekken naar wonen en bouwen. Vandaag trekken zo'n 200 actoren mee aan de kar. Samen stippelen ze een innovatieproject uit op vlak van duurzaam wonen en bouwen voor de komende 20 jaar. De ambitie van de online community kadert binnen de visie van DuWoBo.

Achtergrond

In 2004 startte het project “transitiemanagement duurzaam wonen en bouwen”, kortweg DUWOBO, in opdracht van AMINAL (nu departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid). De transitiemethodiek stelt dat duurzaam wonen en bouwen een systeem is en dat fundamentele veranderingen daarin kunnen worden bewerkstelligd door een transitie. Gedurende 2 jaar hebben een 80-tal deelnemers uit een brede waaier van organisaties gewerkt aan een zogenaamde transitieagenda.

Deze agenda - “Vlaanderen in de steigers, Visie op duurzaam wonen en bouwen in 2030 en actie voor nu” - omvat een analyse van het huidige systeem, streefbeelden voor 2030 en strategieën om in de richting van deze streefbeelden te evolueren. Ook zijn een aantal projecten gedefinieerd. De tekst kwam tot stand op basis van een consensus tussen diverse partijen - van milieubewegingen, overheden en onderzoekscentra tot industriële sectoren als het uitvoerend bouwbedrijf, bouwmaterialenproducenten en de vastgoedsector.

In dit project is een dynamiek ontstaan die enorme kansen inhoudt voor Vlaanderen. Een zeer brede waaier van actoren is het immers eens over waar Vlaanderen de komende jaren naartoe moet om duurzamer bebouwd en bewoond te worden, en er zijn engagementen ontstaan om deze weg in te slaan. Slagen in dit opzet betekent een grote stap vooruit in het behalen van de Kyoto-doelstellingen. Maar het betekent ook dat de bouwsector, die een belangrijke economische sector is voor Vlaanderen en voor zeer veel tewerkstelling zorgt (ook voor lager geschoolde werknemers), nieuwe impulsen zal krijgen en belangrijke stappen kan zetten naar maatschappelijk verantwoord ondernemen. Bovendien zal het proces ook gunstige gevolgen hebben voor andere industriële sectoren, zoals de metaalverwerking, kunststofindustrie en bos- en landbouw.

De dynamiek en de dialoog die in dit project tot stand zijn gekomen, bieden ook kansen voor kruisbestuiving tussen actoren. Op die manier is een platform ontstaan dat, mits het verder goed gestructureerd wordt, een zeer grote troef kan worden voor Vlaanderen.

67_expanded_gallery2.jpg

Doelstellingen

  • Het proces naar een duurzaam bebouwd Vlaanderen coördineren en begeleiden
  • De dynamiek die ontstaan is in de transitiearena niet enkel aanhouden, maar nog verder intensifiëren
  • Kennis verzamelen en verspreiden rond duurzaam bouwen, o.m. door uitbouw van een kennisdatabank en het bewaken van de wetenschappelijke gefundeerdheid van die kennis
  • Een aanspreekpunt zijn voor overheden, sectoren en andere actoren
  • Het versterken van het innovatievermogen van de bouwsector, meer bepaald op vlak van duurzame ontwikkeling
  • Een kruisbestuiving tot stand brengen tussen de verschillende actoren
  • De acties coördineren die rond duurzaam bouwen worden opgestart
  • De langetermijnvisie bewaken en bijsturen 

Hoofdlijnen

De transitiearena heeft anderhalf jaar gewerkt om te komen tot een coherente agenda. Tijdens dit proces is er degelijk samengewerkt tussen verschillende actoren - van de milieubeweging via overheden tot de industriële sectoren. Al waren en blijven er op sommige vlakken meningsverschillen, er blijkt toch een grote overeenkomstige visie en een agenda tot stand gekomen. Uiteraard heeft dit proces ook geleid tot een ruim netwerk.

Het objectief van dit project is de verdere uitbouw van de arena DUWOBO onder de vorm van een vernieuwingsplatform duurzaam bouwen. In dit platform kan de kennis rond duurzaam bouwen, die in de verschillende organisaties aanwezig is, bijeen worden gebracht. Uiteraard zal dit platform zich ook naar andere gewesten en naar het buitenland moeten richten.

DUWOBO bestaat uit stakeholders als banken en andere financiers, de woonproducenten, de overheid, ngo’s, kenniscentra en onderzoeksinstellingen, federaties en producentenorganisaties. Het platform is zeer interactief ingericht en heeft in eerste instantie tot taak een innovatietraject uit te stippelen op het vlak van duurzaam wonen en bouwen voor de komende 20 jaar. Daarbij moet duidelijk worden welke veranderingen in die periode te verwachten zijn. Het platform kan dienst doen als kenniscentrum en draaischijf, voorstellen lanceren voor de overheid en complementaire acties stimuleren op het vlak van duurzaam wonen en bouwen. Het platform kan veelomvattende vernieuwingen initiëren en realiseren door actoren uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, wetenschap en overheid bij elkaar te brengen en informatie te verschaffen via publicaties, overleg en de media.

Een dergelijk kennisplatform zal ook een instrument zijn om één van de belangrijkste knelpunten voor duurzaam bouwen in Vlaanderen weg te werken, nl. de versnippering van zowel kennis als van bevoegdheidsdomeinen. Om tot degelijke coördinatie te komen dient een structuur uitgewerkt, waarin de actoren in het domein van duurzaam bouwen samenwerken en hun krachten bundelen om synergie te creëren. Een dergelijke structuur dient volgende kenmerken te bevatten:

  • Een degelijke wetenschappelijke onderbouw. De wetenschappelijke kennis zit momenteel vooral in onderzoekscentra, maar zeker ook bij de industrie. Een belangrijke bijkomende doelstelling van het kennisplatform is dan ook de kruisbestuiving tussen de verschillende industriële sectoren, die bij het duurzaam bouwen betrokken zijn. 

  • Een multidisciplinair karakter: het gaat niet enkel om de bouwsector in de enge zin, maar ook om materiaalproducenten, architecten en ontwerpers, over wonen en de sociale aspecten ervan, betaalbaarheid enz. Bovendien kan vanuit zo’n platform kennis worden gecoördineerd rond domeinen als levenscyclusanalyse, evaluatie van gezondheidsrisico’s, … 

  • Een stevig draagvlak: het kennisplatform dient op een voldoende brede basis te steunen en een daadwerkelijke inbreng te kennen vanuit de verschillende groepen actoren (industrie, overheden, …) - inhoudelijk maar ook financieel en/of operationeel.

 
logo VO.png


De Vlaamse Overheid
Departement Kanselarij en Bestuur

Cluster Transversaal Beleid - Team Duurzame Ontwikkeling