Deze principes geven weer hoe de deelnemers aan de transitiearena de toekomst van duurzaam wonen en bouwen zien. Klik op de individuele principes voor bijkomende uitleg. DUWOBO nodigt iedereen die zich op dit veld beweegt uit om deze principes onderdeel te maken van zijn of haar denken en handelen.

1. Geïntegreerde benadering

De ontwikkeling en het beheer van het wonen en bouwen vinden plaats op basis van algemeen aanvaarde uitgangspunten en worden gezien als een proces van coproductie, waarin uiteenlopende mensen een rol spelen. Hierdoor wordt het systeem een ‘gepland organisch geheel’, gericht op een positieve ontwikkeling van de economische, technologische, sociale, culturele, institutionele en ecologische aspecten van alle schakels in de keten. Het gaat daarbij om een wenselijke ontwikkeling vanuit sociaal-cultureel, als ecologisch en economisch oogpunt - niet alleen wat betreft de ontwikkelingen van alle afzonderlijke aspecten, maar ook voor de ontwikkeling van de aspecten in hun samenhang (de synergie). De positieve en negatieve invloeden van het bouwproces op de maatschappij worden expliciet in de belangenafweging betrokken.


2. Gedeelde verantwoordelijkheid en transparante besluitvorming

De verschillende actoren nemen hun verantwoordelijkheid. Wonen en bouwen worden ervaren als een gedeelde verantwoordelijkheid. De betrokkenheid en participatie van alle actoren bij het onderhoud en de vormgeving van dit systeem zijn cruciaal en zorgen voor een groot maatschappelijk draagvlak. De besluitvorming is transparant en wordt gebaseerd op de op dat moment beschikbare kennis. Transparantie heeft ook te maken met een open overheidsstructuur. De overheid geeft en krijgt vertrouwen. De overheid heeft een rol als veranderingsagent. Individuele vrijheid is gewaarborgd door maatschappelijke verantwoordelijkheid. Deze gedeelde verantwoordelijkheid is gefundeerd op openheid en vertrouwen.

3. Hoge kwaliteit van gebouw en leefomgeving

Zowel de woningen als de leefomgeving zijn van een hoog kwaliteitsniveau. De woningen zijn hoogstaand qua bouw, onderhoud en gebruik, met kwaliteitsnormen voor gezondheidsaspecten, comfort, ruimte, energieprestatie, gebruik van duurzame en gezonde bouwmaterialen. Ook de leefomgeving biedt eenzelfde hoog kwaliteitsniveau en is gevarieerd, zorgzaam, gezond en veilig. De wijk is uitgerust zodat voor iedereen de basisvoorzieningen binnen loopafstand zijn. De ruimtelijke inrichting gebeurt in harmonie met de gebouwde omgeving en de natuurlijke structuur van het landschap met respect voor en integratie van waardevolle bouwstenen uit het heden en verleden. Er wordt hierbij zowel aandacht besteed aan de bouwproductieaspecten en de randvoorwaarden waarbinnen gebouwd wordt als aan de beheersaspecten van het wonen, ongeacht het statuut van de bewoner. De nodige kennis wordt hiervoor bij alle betrokken partijen opgebouwd.

4. Toegankelijkheid en sociale rechtvaardigheid

Zowel het woningaanbod als de woondienstverlening zijn voor iedereen toegankelijk en op maat van ieders behoefte. Passend wonen is een recht. Er is voor iedereen betaalbare en (ook fysiek) toegankelijke woonruimte te vinden en ook voor de sociaal zwakkeren zijn voorzieningen ruim aanwezig. Er is een algemene toegang tot duurzame woningen. Het gaat daarbij niet enkel om beschikbaarheid, prijs, prestaties, kwaliteitsgaranties of betrouwbaarheid. Iedereen krijgt begrijpelijke informatie die toelaat om functioneel en effectief keuzes te maken uit de verschillende duurzame technieken – zowel voor en tijdens het bouwen als bij het wonen. Het bouwproces staat open voor een brede en eerlijke competentie- en capaciteitsopbouw. Het biedt kansen tot deelname van alle maatschappelijke groepen, ongeacht geslacht, leeftijd, cultuur of religie.

5. Balans tussen privaat en collectief gebruik

Wonen vraagt een plek die, individueel of collectief, kan worden ingevuld. Iedereen heeft een oppervlakteruimte voor privégebruik, maar daarnaast is er een nieuwe invulling gegeven aan de multifunctionele gemeenschappelijke ruimte. Er is een juiste balans tussen privaat, semipubliek en publiek gebruik. Over de inrichting en het gebruik van de (semi-)publieke ruimte wordt op buurtniveau mee beslist en verantwoordelijkheid genomen. Nieuwe woonvormen en vormen van ruimtegebruik zijn belangrijk: samen wonen, woondiensten, (deel)tuinen, (deel)parken. Er bestaat een diversiteit aan woonvormen en ontmoetingsruimten. De nutsvoorzieningen (energie, water, e.a.) en diensten (uitrusting van de buurt, collectief vervoer, zorg en beheer) worden efficiënt en op de juiste schaal uitgebouwd en beheerd.

6. Gesloten kringlopen van stoffen en materialen

In de bouw, onderhoud en renovatie van gebouwen worden duurzame concepten gebruikt waarbij materialen en producten gebruikt worden die ethisch, sociaal, economisch en ecologisch verantwoord zijn over de ganse levenscyclus. Men zet duurzame grondstoffen (bijvoorbeeld hernieuwbare of herbruikbare) in en er wordt op een duurzame wijze omgesprongen met water en energie. Dit draagt bij tot de verdere ontkoppeling van economische groei en milieudruk. In eerste instantie dienen de fysieke stromen (o.a. van water, energie en materialen) van het wonen worden beheerst door rationeel gebruik, afstemming met andere kringlopen en weloverwogen keuzes tijdens het bouwproces. Daarnaast wordt er zuinig omgegaan met de materialen, energie en water tijdens het bouwproces. De kringlopen van natuurlijke hulpbronnen worden meer gesloten. De emissies en afvalproductie zijn radicaal teruggedrongen. Bij de ruimtelijke inplanting, en planning in functie van wonen, springt men zuinig om met de ruimte. De bebouwde ruimte is omkeerbaar, hergebruik en vervanging worden gestimuleerd waar verantwoord. Zorgzaam omspringen met de ruimte overschrijdt niet het draagvlak van de natuur en de leefomgeving.

7. Economisch gezonde en maatschappelijk verantwoorde bouwsector

De bouwsector is economisch gezond en heeft veel aandacht voor en een groot aanbod van duurzame ruimtelijke concepten, bouwmaterialen en -concepten, wooninstallaties en woondiensten. Door een gezonde concurrentie en een gestegen vraag kunnen deze tegen democratische prijzen worden aangeboden. De bouwsector zelf functioneert op een maatschappelijk verantwoorde wijze en steunt op degelijke vorming en opleiding met ruimte voor innovatie en creativiteit.